Online Scam : ఆన్‌లైన్ మోసాల నుండి జాగ్రత్తగా ఎలా ఉండాలి?

Online Scam : ఇప్పుడు ఈ టైంలో మన ఇండియాలో ఎక్కడ చూసినా ఆన్లైన్ బెట్టింగ్ ఆన్లైన్ స్కామ్స్ గురించి న్యూస్ మనం వింటూనే ఉంటాం అయితే వీటిపై ఒక పూర్తి ఇన్ఫర్మేషన్ ఈ ఆర్టికల్ మీకు ఇస్తాను ఆన్లైన్ మోస వాళ్ళ పైన మనం ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి అలాగే వీటికి ఎలాగా దూరం ఉండాలి ఒకవేళ మీరు గనక ఈ స్కాంలో చిక్కినట్టయితే మీరు ఎలా బయటికి రావాలి ఎలా మీరు సేఫ్ సైడ్ లో ఉండాలి అనేది ఈ ఆర్టికల్ లో మీకు తెలుస్తుంది.

ప్రపంచ మొత్తంలోనే మన ఇండియా అత్యంత ఎక్కువగా సైబర్ కేసులు నమోదు చేసుకున్న కంట్రీ లాగా ఉంది అయితే మన ఇండియాలో ఈజీగా చాలామంది మోసపోతూ ఉంటారు డబ్బులు మీద ఎంతో ఆశ ఉండి దాన్ని ఎక్కువగా సంపాదించాలని పిచ్చి ఆశతో ఎన్నో స్కాన్సులో ఇరుక్కుని మోసపోతుంటారు వాళ్ల కోసం ఈ ఆర్టికల్ బాగా యూస్ అవుతుంది ఈ ఆర్టికల్ లో మొత్తం 14 భాగాలుగా వివరించి ఏ స్కామ్ ఎలా ఉంటుంది వీటికి మనం ఎలాంటి జాగ్రత్త తీసుకోవాలి ఇవన్నీ మీకు చెప్తాను.

 

 1: Online Scam :  పరిచయం

ఇంటర్నెట్ వాడకం రోజురోజుకీ పెరుగుతోంది. మన జీవితంలో ప్రతి అంశాన్ని ఆన్‌లైన్ ద్వారా నిర్వహించగలిగే పరిస్థితి ఏర్పడింది. బ్యాంకింగ్, షాపింగ్, కమ్యూనికేషన్, ఎడ్యుకేషన్ — అన్ని రంగాల్లోనూ ఆన్‌లైన్ సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కానీ ఈ సౌకర్యాలతో పాటు ప్రమాదాలు కూడా పెరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఆన్‌లైన్ మోసాలు (Online Frauds) చాలా మందిని లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నాయి.

ఇలాంటి మోసాల నుండి మనను మనం కాపాడుకోవడం అత్యంత అవసరం. ఈ వ్యాసంలో మీరు తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు, జాగ్రత్తలు, రకాల మోసాలు, వాటి నుంచి రక్షణ తీసుకునే మార్గాలు వందలాది ఉదాహరణలతో చర్చించబోతున్నాం.

2: Online Scam : ఆన్‌లైన్ మోసాల రకాలు

1. ఫిషింగ్ (Phishing):
ఇమెయిల్ లేదా మెసేజ్ రూపంలో వస్తుంది. లింక్‌ను క్లిక్ చేస్తే నకిలీ వెబ్‌సైట్‌కి తీసుకెళ్తుంది. అక్కడ మీరు మీ పాస్‌వర్డ్, బ్యాంక్ వివరాలు ఇచ్చితే మోసగాళ్లు వాటిని వాడుకుంటారు.

2. విషెస్ (Vishing):
ఫోన్ ద్వారా మోసం. బ్యాంక్ ఉద్యోగిగా నటిస్తూ OTP అడుగుతారు.

3. స్మిషింగ్ (Smishing):
ఫోన్ మెసేజ్ ద్వారా మోసం. ‘మీ ఖాతా బ్లాక్ అయింది’, ‘మీకు గిఫ్ట్ కార్డు గెలిచారు’ అని మెసేజ్‌లు వస్తాయి.

4. లాటరీ స్కామ్స్:
మీరు ఎలాంటి లాటరీ కొన్నది లేకపోయినా, “మీరు 25 లక్షలు గెలిచారు” అని చెబుతారు. తర్వాత “పన్ను కట్టండి” అంటూ డబ్బు అడుగుతారు.

5. షాపింగ్ స్కామ్స్:
నకిలీ వెబ్‌సైట్లు పెట్టి, తక్కువ ధరకే వస్తువులు ఇస్తామని చెబుతారు. డబ్బు చెల్లించిన తర్వాత వస్తువు రాదు.

6. ఇన్‌స్టాగ్రామ్/ఫేస్‌బుక్ గిఫ్ట్ స్కామ్స్:
ప్రముఖుల పేరుతో నకిలీ ఖాతాలు చేసి, గిఫ్ట్ ఇస్తామని చెబుతారు.

7. బిట్‌కాయిన్ స్కామ్స్:
తక్కువ పెట్టుబడితో అధిక లాభాలు వస్తాయని ఆశ చూపిస్తారు.

8. ఐటీ రీఫండ్ మోసం:
“మీకు ఐటీ రీఫండ్ రావాల్సి ఉంది” అంటూ లింక్ పంపించి బ్యాంక్ వివరాలు అడుగుతారు.

 

3: ఆన్‌లైన్ మోసాల లక్షణాలు

అర్ధం కాని లింకులు, నకిలీ వెబ్‌సైట్‌లు

తక్షణమే చర్య తీసుకోవాలని చెప్పడం

OTP, బ్యాంక్ డీటెయిల్స్ అడగడం

పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు గెలిచినట్టు మెసేజ్‌లు

అసలు సంబంధం లేని వ్యక్తులు లేదా సంస్థల నుండి కాల్స్

 

4: ఆన్‌లైన్ మోసాల నుండి ఎలా జాగ్రత్తపడాలి?

• 1. OTP ఎవరికీ చెప్పవద్దు:
  మీ ఫోనుకు వచ్చే OTP మీ వ్యక్తిగత భద్రతకు సంబంధించినది. ఎవరూ అడిగినా చెప్పకండి.

 

• 2. నకిలీ వెబ్‌సైట్‌లను గుర్తించండి:
  అసలైన వెబ్‌సైట్‌ల URL జాగ్రత్తగా చూడండి. ‘https://’ ఉండాలి. చిన్న తేడాలు ఉంటే అది నకిలీగా ఉండొచ్చు.

 

• 3. బలమైన పాస్‌వర్డ్ వాడండి:
  అక్షరాలు, సంఖ్యలు, స్పెషల్ క్యారెక్టర్లు కలిపిన పాస్‌వర్డ్ పెట్టండి.

 

• 4. వెరిఫై చేసిన యాప్స్ మాత్రమే డౌన్‌లోడ్ చేయండి:
  ప్లే స్టోర్ లేదా యాపిల్ స్టోర్ నుండి మాత్రమే యాప్స్ డౌన్‌లోడ్ చేయండి.

 

• 5. పబ్లిక్ Wi-Fi వాడేటప్పుడు జాగ్రత్త:
  పబ్లిక్ Wi-Fi ద్వారా ట్రాన్సాక్షన్ చేయకండి. సైబర్ క్రిమినల్స్ ఆ డేటా చోరీ చేస్తారు.

 

• 6. ఫోన్‌లో యాంటీ వైరస్ వాడండి:
  మాల్వేర్ నుంచి రక్షణ కోసం యాంటీవైరస్ పెట్టుకోండి.

 

• 7. ఇన్స్టాలో వచ్చిన గిఫ్ట్ లింక్స్‌ను నమ్మవద్దు:
  ముఖ్యంగా మీరు ఫాలో అవుతున్న వ్యక్తి నుంచి వచ్చిన లింక్ అయినా వెరిఫై చేయాలి.

 

• 8. సోషల్ మీడియాలో వ్యక్తిగత సమాచారం షేర్ చేయవద్దు:
  DOB, అడ్రస్, ఫోన్ నంబర్ వంటి సమాచారం సురక్షితంగా ఉంచండి.

 

5: ఆన్‌లైన్ మోసం జరిగితే తీసుకోవలసిన చర్యలు

1. సైబర్ క్రైం విభాగానికి ఫిర్యాదు చేయండి:
cybercrime. వెబ్‌సైట్ ద్వారా లేదా 1930 నెంబర్‌కు కాల్ చేయండి.

2. బ్యాంక్‌కు వెంటనే సమాచారం ఇవ్వండి:
అకౌంట్ ఫ్రీజ్ చేసి డబ్బు పోవకుండా అడ్డుకోవచ్చు.

3. పోలీసులకు FIR ఇవ్వండి:
ముఖ్యంగా ఎక్కువ మొత్తంలో నష్టం జరిగినప్పుడు.

4. స్క్రీన్‌షాట్లు, మెసేజ్‌లు, కాల్ రికార్డులు సేవ్ చేయండి:
ఇవి ఆధారంగా నేరస్థుడిని పట్టుకోవచ్చు.

 

6: విద్యార్థులు మరియు పెద్దలు ప్రత్యేకంగా జాగ్రత్తలు

విద్యార్థులు గేమింగ్ యాప్స్, గిఫ్ట్ స్కీమ్‌లలో మోసపోకండి.

ఇంటర్నెట్ వాడకంపై పెద్దలు వారి పిల్లలపై పర్యవేక్షణ చేయాలి.

వృద్ధులకు కాల్ స్కామ్స్ ఎక్కువగా జరుగుతాయి. వారిని ముందు నుంచి అవగాహన కలిగించాలి.

7: ముగింపు

టెక్నాలజీ ఎంత అభివృద్ధి చెందుతున్నా, దానికి బానిస కాకుండా తెలివిగా వాడాలి. ఆన్‌లైన్ మోసగాళ్లు మన అమాయకత్వాన్ని, ఆశలను, తెలియకపోవడాన్ని లబ్ధిగా మార్చుకుంటారు. అందుకే, ప్రతి ఒక్కరూ కనీస అవగాహనతో ఉండాలి.

మీరు, మీ కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు — అందరూ ఈ వ్యాసంలోని విషయాలను తెలుసుకుని తమను తాము రక్షించుకోవాలి. జాగ్రత్తగా ఉండటం వల్లే మన భవిష్యత్తు సురక్షితంగా ఉంటుంది.

 

 8: ఆన్‌లైన్ మోసాలను గుర్తించే నైపుణ్యాలు (Skills to Detect Online Frauds)

1. వెంటనే లాభాలు చూపే స్కీమ్స్‌పై అనుమానం కలిగి ఉండండి
“మీరు ₹500 పెట్టుబడి పెడితే ₹5000 వస్తుంది” అనే ప్రకటనలు చాలావరకు మోసమే. అసలు వ్యాపారాల్లో ఇలాంటి మల్టిప్లికేషన్ చాలా అరుదుగా జరుగుతుంది.

2. ఆధికారిక సమాచారం ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో చెక్ చేయండి
ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లు, బ్యాంకు అధికారిక యాప్‌లు లేదా ఆధారిత ఇమెయిల్ అడ్రస్సుల నుంచే వచ్చినదైతేనే నమ్మాలి.

3. భాషాపరమైన పొరపాట్లు గమనించండి
చాలా మోసపు మెసేజ్‌లు/ఇమెయిళ్లు తక్కువ స్థాయి ఇంగ్లిష్‌లో ఉంటాయి. స్పెల్లింగ్ తప్పులు, అర్థం కాని వాక్యాలు ఉంటే అది మోసం అయ్యే అవకాశం ఎక్కువ.

4. తపదు డబ్బు అడిగే సందేశాలు
“ఈ లింక్ క్లిక్ చేయండి, లేకపోతే మీ ఖాతా బ్లాక్ అవుతుంది” అనే మెసేజ్‌లు అత్యవసరతను కలిగిస్తాయి. ఇది మానసిక ఒత్తిడితో మోసం చేయాలనే ప్రయత్నం.

9: సంస్థల బాధ్యత

1. సైబర్ అవగాహన కార్యక్రమాలు
ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ సంస్థలు ఉద్యోగులకు మరియు ప్రజలకు సైబర్ భద్రతపై శిక్షణ ఇవ్వాలి.

2. సురక్షిత వెబ్‌సైట్‌లు అందుబాటులో ఉంచాలి
ప్రతి ఆన్‌లైన్ సేవా సంస్థ SSL సర్టిఫికేట్‌, 2FA (Two-Factor Authentication) వంటి భద్రతా చర్యలు పాటించాలి.

3. తక్షణ స్పందన మెకానిజం (Immediate Response System)
మోసం జరిగిన వెంటనే స్పందించే టోల్ ఫ్రీ నంబర్లు, చాట్ బాట్స్, ఫిర్యాదు ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు అందుబాటులో ఉంచాలి.

 

10: సైబర్ క్రైమ్‌లో ప్రభుత్వ పాత్ర

 

1. సైబర్ క్రైమ్ సెల్స్
ప్రతి జిల్లాలో ప్రత్యేకంగా సైబర్ క్రైమ్ శాఖలు ఏర్పాటు చేయబడుతున్నాయి. ఇవి తక్షణమే చర్య తీసుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉంటాయి.

2. Cyber Crime Reporting Portal
భారత ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన cybercrime వెబ్‌సైట్ ద్వారా మీరు మోసం గురించి నివేదించవచ్చు. ఇది 24×7 పనిచేస్తుంది.

3. డిజిటల్ ఇండియా అవగాహన
డిజిటల్ ఇండియా ప్రాజెక్ట్‌లో భాగంగా, గ్రామాల్లో కూడా ఇంటర్నెట్ వినియోగంపై అవగాహన కల్పిస్తున్నారు.

 

11: బలమైన డిజిటల్ భద్రతా అలవాట్లు (Cyber Hygiene Habits)

1. ప్రతి ఖాతాకు వేర్వేరు పాస్‌వర్డ్ వాడండి
ఒక ఖాతాకు చెందిన పాస్‌వర్డ్ లీకైతే, ఇతర ఖాతాలు ప్రభావితం కాకుండా ఉండేలా చూడండి.

2. బ్రౌజింగ్ హిస్టరీ మరియు క్యాష్ క్లియర్ చేయండి
ఇది వ్యక్తిగత సమాచారం దుర్వినియోగాన్ని నివారించుతుంది.

3. రెగ్యులర్‌గా ఫోన్, కంప్యూటర్ అప్డేట్ చేయండి
సెక్యూరిటీ ప్యాచ్‌లు ఇన్స్టాల్ అవ్వడం వల్ల సిస్టమ్ సురక్షితంగా ఉంటుంది.

4. డౌట్ఫుల్ మెసేజ్ లేదా లింక్ వస్తే గూగుల్‌లో వెరిఫై చేయండి
Scam watch India వంటి వెబ్‌సైట్‌లు మోసాలను గుర్తించడంలో సహాయపడతాయి.

 

12: పిల్లలకు మరియు యువతకు మార్గదర్శనం

1. పిల్లలకు ఇంటర్నెట్‌ను ఎలా వాడాలో నేర్పండి
వారు ఏ యాప్‌లు వాడుతున్నారు, ఎవరితో చాట్ చేస్తున్నారు అనే విషయాల్లో తల్లిదండ్రుల పర్యవేక్షణ అవసరం.

2. సోషల్ మీడియా పాస్‌వర్డ్స్‌ను రక్షించుకోవడం నేర్పండి
చిన్న వయస్సులోనే పిల్లలందరికీ డిజిటల్ భద్రతపై అవగాహన కలిగించాలి.

 

13: ప్రబలమైన వాస్తవ ఘటనలు

1. క్రెడిట్ కార్డు మోసం కేసు:
హైదరాబాద్‌లోని వ్యక్తి ₹5 లక్షలు పోగొట్టుకున్నాడు. అతనికి వచ్చిన ఫోన్‌కాల్‌లో “మీ కార్డు బ్లాక్ అయింది” అని చెప్పి OTP అడిగి ఖాతా ఖాళీ చేశారు.

2. ఇన్‌స్టాగ్రామ్ గిఫ్ట్ స్కామ్:
ఒక మహిళ తన స్నేహితుని ఖాతాలో వచ్చిన గిఫ్ట్ మెసేజ్ నమ్మి ₹20,000 పోగొట్టుకుంది. ఆ ఖాతా హ్యాక్ చేయబడినదని తర్వాత తెలిసింది.

 

14: ముగింపు (చివరి సూచనలు)

ఇప్పుడు మనం ఉన్న కాలం — “డిజిటల్ యుగం”. సౌకర్యాలే కాదు, ప్రమాదాలూ ఉన్న ఈ ప్రపంచంలో మనం సురక్షితంగా ఉండాలంటే సరైన జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి. మన భద్రత మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది.

జాగ్రత్తగా ఉండండి, అవగాహనతో ముందుకు వెళ్లండి, మోసాల నుండి తప్పించుకోండి.

 

Read More :